Chào mừng bạn đến với Cổng thông tin điện tử Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Tỉnh An Giang
LÀNG NGHỀ TRANH KIẾNG VÀO VỤ TẾT
Hoạt động xây dựng Nông thôn mới

LÀNG NGHỀ TRANH KIẾNG VÀO VỤ TẾT

05/12/2019

Nghề làm tranh kiếng xuất hiện tại Chợ Mới khoảng đầu năm 1950 và phát triển mạnh ở các xã Long Điền, Long Kiến, Long Giang... Trải qua hơn 03 thế kỷ hình thành và phát triển, trải qua biết bao thăng trầm, có lúc tưởng chừng bị mai một. Nhưng với quyết tâm gìn giữ, những người làm nghề vẽ tranh kiếng đã không ngừng tìm tòi, sáng tạo dần đáp ứng được thị hiếu người tiêu dùng, vựt dậy làng nghề cha ông.

Responsive image
 

    Ban đầu, các nghệ nhân dùng phương thức vẽ tranh lên giấy, sau thấy giấy mau hư nên vẽ lên các loại vải, chất liệu thiếc nhưng độ bền cũng không cao. Sau cùng họ đã nghĩ ra biện pháp tối ưu là vẽ tranh trên kiếng, lồng tranh vào khung gỗ sẽ giúp tranh đạt được màu sắc rực rỡ và có độ bền lâu. Phương pháp thủ công xưa là phải vẽ từ phía sau mặt kính, sau đó lật tấm kính lại và đây mới là mặt chính của tranh. Cũng bởi thế, mọi chi tiết trong tranh kiếng đều phải vẽ ngược so với quy trình vẽ tranh thông thường, chi tiết nào cần vẽ sau cùng sẽ phải vẽ đầu tiên. Khi khoa học bắt đầu phát triển mạnh, những nghệ nhân bắt đầu áp dụng phương thức kéo lụa trên kiếng với nhiều ưu điểm vượt trội như: Nhanh, đẹp, màu sắc rực rỡ, độ tương đồng giữa các bức tranh hoàn toàn giống nhau, giá thành rẻ. Ông Nguyễn Thanh Hòa, chủ cơ sở sản xuất tranh kiếng ở ấp Long Tân, xã Long Điền B cho biết: 
    Mấy năm gần đây nó có cái sự phát triển trở lại, số lượng bùng phát hơn. Thứ 2 nữa là mình cũng thấy có một số người trẻ tuổi người ta quan tâm. Trước kia chỉ một số người lớn tuổi người ta quan tâm đến chuyện mua sắm trang trí, tín ngưỡng thờ trong nhà. Bây giờ giới trẻ vẫn quan tâm, tới tìm hiểu mua, thấy cũng vui. Nói chung, lớp trẻ có tiếp nối được cái nếp văn hóa truyền thống mà trước đây cha ông mình đã sử dụng, nay theo đó lớp trẻ gìn giữ, cũng là một tín hiệu vui.” 
    Tranh kiếng được đông đảo người dân ưa chuộng, tiêu thụ khắp các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long từ Cà Mau, Bạc Liêu, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Cần Thơ, Mỹ Tho cho đến Bình Dương, Đồng Nai, Khánh Hòa, Phú Yên… Nhưng từ năm 1999 trở về sau tranh kiếng chựng lại, sức tiêu thụ giảm sút đến nỗi nhiều người phải bỏ nghề. Đến nay, cả làng nghề ở Long Điền B còn hơn chục hộ gia đình bám trụ với nghề. 
    Là một trong những hộ làm nghề lâu năm ở địa phương. Cơ sở tranh kiếng của ông Nguyễn Thanh Hòa thời gian này đang tất bật chuẩn bị hàng cho thị trường tết với hàng trăm mẫu cùng nhiều kích cỡ khác nhau. Ngoài tranh thờ Cửu huyền thất tổ, tranh phật, tranh thần độ mạng, còn có các loại tranh trang trí vẽ theo đề tài và phong cách mới: như tấn tài tấn lộc, ơn nghĩa sinh thành, mã đáo thành công, tứ linh và các tranh phong cảnh bình dân… Điển tích xưa thì có Lã Vọng câu cá, Thoại Khanh - Châu Tuấn. Theo ông Hòa, khách đặt hàng nhiều nhất thời điểm này là dòng tranh tấm mới, hai bên vẽ rồng, phụng nhũ kim tuyến, phù hợp với nhà kiểu mới, hiện đại hơn. Còn nhà kiểu xưa thì có mẫu tranh thờ Phước - Lộc - Thọ. Đối với dòng tranh trang trí, ông Hòa mạnh dạn dùng chữ quốc ngữ theo mẫu thư pháp. Tranh treo cửa buồng vẽ theo đề tài xưa, hiện vẫn còn được ưa chuộng. “Những năm từ 1990 - 1995, các loại đề tài như: Thoại Khanh - Châu Tuấn, Lưu Bình - Dương Lễ, Nàng Út ống tre... còn nhiều khách hàng đặt làm. Với giá bán dao động, từ 100 ngàn đồng cho đến vài triệu đồng tùy theo kích thước, kiểu dáng, màu sắc, độ dầy của kính và độ tinh xảo của các nghệ nhân. Thỉnh thoảng có người tới đặt làm các loại tranh cao cấp như tranh kiếng cẩn xà cừ, có giá từ 4 - 5 triệu đồng. Ông Hòa chia sẻ:
    Chuẩn bị cái tết, ai người ta cũng cố gắng mua, người ta trang trí, trang hoàng nhà cửa, nên mấy tháng này bùng nổ hơn bình thường” 
   Do là ngành nghề đặc thù, nên nghề làm tranh trên kiếng vẫn không thể tăng thêm số thợ làm thêm, mà chủ yếu là tăng thời gian hoạt động. Bởi tất cả các công đoạn làm nên một bộ tranh từ: vẽ, cắt, vô khung, cẩn xà cừ, phủ màu,… đều được trả công theo sản phẩm. Bình quân mỗi nhân công tại cơ sở của ông  Hòa có mức lương dao động từ 4 đến 7 triệu đồng, vào những tháng chạy hàng cho thị trường tết có khi lên đến cả chục triệu đồng.
    Chị Nguyễn Thị Ngọc Hương, ấp Long Thành, xã Long Điền B mới vào được gần 01 năm, đảm nhận công đoạn cẩn ốc xà cừ. Được người quen giới thiệu vào học nghề. Đặc biệt, ở đây là khi học nghề không những không phải tốn tiền mà còn được trả công nếu sản phẩm đạt yêu cầu. Vậy là sau vài tháng học nghề, chị quyết định gắn bó với công việc này. Chị Hương, cho biết: 
    “Khâu bên đây là khâu cẩn ốc không hà, bên kia mới nhiều khâu. Mình làm ăn theo sản phẩm, nhiều ăn nhiều, ít tiền ít. Cũng như 2 cái nầy được 70 ngàn. Mình về sớm mình lo cơm nước cũng được, hay sáng mình đi chợ xong mình mới đi làm cũng được” 
    Sự thành bại của tấm tranh hoàn chỉnh, bán được giá hay không phần lớn là do người chế tác mẫu theo ý khách hàng, kế đến mới là sự tỉ mỉ của đôi tay người thợ. Phần lớn nhân công tại cơ sở do ông Hòa đào tạo theo kiểu nghề dạy nghề. Ông xem người thợ như người thân, con cháu trong gia đình nên khi chỉ dạy, ông và người được dạy rất chú tâm trong từng sản phẩm, trách nhiệm trong từng công đoạn, do vậy mà thị trường có đôi lúc ế ẩm, thị phần bị thu hẹp nhưng người thợ cũng không bỏ nghề. 
    Với sự cần cù trong lao động, kết hợp nhuần nhuyễn với sự khéo léo, óc thẩm mỹ và sự sáng tạo không ngừng của nhiều thế hệ và những gì tinh hoa nhất của làng nghề, tin rằng nghề làm tranh kiếng tại Chợ Mới sẽ ngày một phát triển hơn, số đơn đặt hàng ngày thêm nhiều và chắc hẳn năm nay người dân không chỉ tại Chợ Mới và khắp nơi trên cả nước sẽ có một cái tết sung túc hơn mọi năm. Bởi lẽ khi kinh tế khấm khá thì chuyện trang hoàng nhà cửa cho ngày tết mới sung túc, trang trọng sẽ được bà con chăm chút, bằng chứng là lượng đơn hàng tại cơ sở của ông Hòa năm nay hơn cả ngàn đơn hàng, tăng gấp 5-6 lần so với những năm trước đây./.

 

Kiều Tiên – Bảo Dinh (Đài TT Chợ Mới)

Hình ảnh hoạt động

Video Clip

Thống kê truy cập
  • Đang truy cập:
  • Tổng lượt Truy cập: